informacjepoleć nas

Poinformuj znajomych o istnieniu strony, przez kliknięcie w link poleć nas.

lista mailingowa

Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o tym co się dzieje w twojej szkole - zapisz się na naszą listę mailingową.

kalendarium

Czwartek, 2014-08-28

Imieniny:

Adeliny, Erazma
lista mailingowa
Logo BIP
Jesteś tu: » Strona główna » O Nozdrzcu


 

 

 

 

 

 

Nozdrzec

 

 

 

 

 

 

 

 

Nozdrzec, to duża wieś letniskowa, siedziba władz gminnych, położona u ujścia Baryczki do Sanu . Niegdyś nosiła nazwę Nieczujów. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1436 r. W zapisce dotyczącej sporu między Małgorzatą z Dynowa a Mikołajem Kmitą, kasztelanem przemyskim - wymieniona jest jako jedna z wielu wsi należących do dóbr dynowskich. Osada na prawie niemieckim - w dokumencie źródłowym z 1448 r. po raz pierwszy mamy informację o sołtysie Nabrzuchu z Nozdrzca.

Miejscowość często zmieniała swoich właścicieli. Była w posiadaniu Kmitów, Rzeszowskich, Tarnowskich, Szpot Duninów, Wolskich,
Bukowskich, Preków, Skrzyńskich. W Nozdrzcu urodził się w 1801 r., w rodzinie szambelana dworu króla Stanisława Augusta
Poniatowskiego, znany głuchoniemy malarz i pamiętnikarz galicyjski pierwszej połowy XIX wieku - Franciszek Ksawery Prek. Mając niespełna siedemnaście lat zaczął pisać pamiętniki i stworzył dzieło obejmujące 15 tomów. Znakomity autentyzm, niezwykły zmysł obserwacji, szeroki wachlarz tematyczny i piękny stylowo język stanowią o wartości dzieła, przechowywanego obecnie w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Ponadto, jak pisze prof. Henryk Barycz: Prekowi zawdzięczamy odtworzenie wielu widoków współczesnego życia, przekazanie szeregu podobizn ówczesnych wybitnych osobistości.

Z zabytków godny uwagi jest położony widokowo nad Sanem zespół pałacowy w stylu późno klasycystycznym, obejmujący oficynę, kaplicę oraz pałac z 1843 r., wzniesiony z inicjatywy Ludwika Skrzyńskiego, najprawdopodobniej według projektu Aleksandra Fredry. Przebudowany po zniszczeniach około 1920 r.

W pierwszych latach po wojnie pałac był schronieniem dla ludności zasańskiej przed atakami UPA. Obecnie własność Krośnieńskich

Hut Szkła. Po gruntownej restauracji służy jako ośrodek wypoczynkowy. Znajdują tutaj zakwaterowanie i wyżywienie uczestnicy wycieczek zbiorowych i turyści indywidualni. Pałac dysponuje 50 miejscami noclegowymi . Nozdrzecki pałac jest zwrócony frontem ku zachodowi, na rzucie prostokąta. W północno - wschodnim narożniku - rotunda z wieżyczką wystającą ponad dach. Od Sanu oddzielony jest skarpą, u której podnóża znajdują się korty tenisowe. Na południe od pałacu - kaplica.

Poniżej kaplicy - oficyna z połowy XIX wieku, przebudowana na szkołę podstawową. Parterowa, dwutraktowa, układ wnętrza przekształcony. Od 1994 r. nauka odbywa się w nowym budynku . Budynek szkoły jest bardzo okazały i świetnie wyposażony.

W głębi wsi, na prawym brzegu potoku Baryczka, późnobarokowy kościół parafialny pw. Św. Stanisława bp
z 1746 r. wzniesiony staraniem ks. Jana Banieckiego, konsekrowany w 1806 r. Parafia w Nozdrzcu wzmiankowana w 1549r.

uposażona przez Katarzynę z Maciejowskich Wapowską. Pierwotny kościół około połowy XVI stulecia oddany przez Stanisława Mateusza Stadnickiego protestantom. Obok świątyni - murowana dzwonnica z 1845 r.,
w kształcie potrójnej arkady. Wewnątrz - cenny, szesnastowieczny, dzwon gotycki.

Na miejscowym cmentarzu kamienny obelisk upamiętniający zniesienie w 1848 r. pańszczyzny w Galicji. Jest to jedyny tego typu zabytek na obszarze Pogórza Dynowskiego. W przysiółku Rzeki niezwykle cenny młyn wodny
z 1886 r. z zachowanym starym mechanizmem - żarnami i kołem nasiębiernym, który był użytkowany do 1955 r.

Pierwszymi nauczycielami w Nozdrzcu w latach 1640 - 1673 byli organiści - St. Heronim Rostkowski, Jan Kaliszowski i St. Wesołowski. W 1860 roku powstała I Szkoła Parafialna w Nozdrzcu. Hrabia Konstanty Ossoria Bukowski ur. w 1836r. w Nozdrzcu służył w oddziale
Jeziorańskiego jako kapitan i walczył pod Kobylanką. Pracował również w organizacji powstańczej we Lwowie i Samborze. W 1918 roku wybudowano w Nozdrzcu młyn turbinowy przez rodzinę Skrzyńskich. Wincenty Chmurowicz uczestniczył w powstaniu węgierskim i styczniowym - pochowany na cmentarzu w Nozdrzcu. Kapitan Józef Skrzyński z Nozdrzca poległ 9 lipca 1863 roku pod Strzygowem. Hrabia Ludwik Skrzyński, pracował w organizacji w Galicji (pochodził z Nozdrzca). Lubomir Zaręba Skrzyński z Nozdrzca służył w oddziale
Wysockiego i brał udział w wyprawie na Radziłłów. 30 marca 1921 roku przez Nozdrzec przejeżdżał premier - Wincenty Witos. 20 lipca 1930 roku powstało Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej Żeńskiej. W 1939 roku zostały przywiezione z Krosna akta szkolne całego okręgu przez inspektorów Sandeckiego i Graffema, które zlokalizowane zostały w piwnicach klasztoru sióstr Dominikanek. W czasie II wojny prowadzono w Nozdrzcu tajne nauczanie przez Matyldę Gierula - Toczek.


Grażyna Turek

Opracowanie: szkolnastrona.pl

Sponsorzy nagród w konkursie "Szkolnastrona Roku 2012"

Mentor YDP Entelo